Press "Enter" to skip to content

There is a crack in everything…

“De wereld is niet perfect, dus heeft ons leven zin. Om te proberen met kwetsbaarheid, met zachtheid en met schoonheid, de wereld iets mooier te maken dan ze is.” (Herman Finkers)

Ik ben benieuwd hoe op de oudejaarsconference van Finkers in Thailand zou zijn gereageerd. Hier ademt de geest van uiterlijke perfectie. Het aantal schoonheidsklinieken in Chiang Mai is ontelbaar, de auto’s blinken alsof er geen stof bestaat, de huid van mannen is gladgeschoren, de haren in perfectie gekamd en de rimpels bij man en vrouw zijn kunstmatig verhuld.

Desondanks heb je hier geen geoefend oog nodig om de imperfectie van de Thaise wereld te zien. We rijden op een achteraf weggetje, op zoek naar een restaurantje voor de lunch. Om ons heen de beginnende jungle, idylische bamboe hutjes en stilte. Dan duikt er een man op. Waar hij zo plots vandaan komt weet ik niet, maar ik moet flink afremmen. Een vale trainingsbroek, slippers en een vies shirt. Hij waggelt en een paar meter verder valt hij net achter de auto neer. Een vrouw komt aangesneld, tilt de man op en leidt hem naar een hutje waar het afval zich tegen de muren heeft opgestapeld.

Maar de kwetsbaarheid van de samenleving en van de Thai zelf wordt het liefst niet getoond. Niet voor niets is dit het land van de glimlach. Niet voor niets is Thailand een immens populaire toeristenbestemming: je wordt altijd vriendelijk behandeld, er is geen geschreeuw op straat, geen opgefokte mensen in het verkeer en de meeste publieke ruimtes worden prachtig onderhouden. Wellicht is het sprekend dat men veel werk maakt van het laten bloeien van de bloemen in de tussenbermen van de snelwegen.

Op persoonlijk vlak is het tonen van kwetsbaarheid een teken van zwakte. Fouten zullen niet worden toegegeven en ook zal men alles in het werk stellen om de ander niet publiekelijk te kijk te zetten. De schaamtecultuur is alomtegenwoordig. En waar de meeste westerlingen gewend zijn aan een scheiding tussen privé en werk, waar velen prima een borrel kunnen drinken met een collega, terwijl die laatste net nog kritiek had op je werk, daar lopen deze sferen hier naadloos in elkaar over. Een opmerking over functioneren, wordt direkt persoonlijk gemaakt en door het uiten van een kritische gedachte over de Thaise cultuur, kan men persoonlijk worden gekwetst.

Niet voor niets vraagt deze hoge mate van kwetsbaarheid om een hoge mate van zelfbescherming. Niet voor niets is dit daarom een sterk hiërarchische cultuur, niet voor niets wordt het kritisch denken weinig gestimuleerd, niet voor niets is deze cultuur sterk zeer indirekt.

Gelukkig zie je af en toe scheurtjes in het volmaakte masker, gelukkig kunnen er soms lichtstralen doorkomen, maar slechts dan wanneer er een lange vertrouwensrelatie is ontstaan. Deze week brak onze hulp in tranen uit van vreugde en dankbaarheid omdat ze na veel werken, na veel zorgen, na veel bidden eindelijk een stukje land had kunnen kopen.

Ik las een introspectie van een zeer gewaardeerd gemeentelid in de Nicolaikerk, die al jaren leeft met het einde voor ogen. De kanker heeft hem letterlijk zeer kwetsbaar gemaakt. En vanuit die kwetsbaarheid komen lichtgevende woorden “Het is een levenskunst om steeds weer op te staan, te geloven in een opnieuw beginnen en niet bij de pakken neer te zitten.”

Kwetsbaar durven leven is een kunst, voor zowel de Thai als de Nederlander. Maar een kunst die de moeite waard is geleerd te worden. Want, om met de onvergetelijke woorden van sir. Leonard Cohen te zingen: “there is a crack in everything…. that’s how the light gets in”.