Press "Enter" to skip to content

In Europa

Daar lopen een aantal mannen op de via Egnatia. De belangrijke handelsweg die de Adriatische zee verbindt met Byzantium. Ze lijken haast te hebben.

Nadat één van hen – Paulus – een visioen had gehad over een Macedonische man die hem om hulp riep, besloten ze de oversteek te wagen. Ze waren helemaal niet van plan geweest om Klein-Azië te verlaten. Maar het visioen was een teken geweest. God had hen geroepen om ook daar – in Noord-Macedonië – de goede boodschap te brengen.
Vanuit de kustplaats Troas voeren Paulus, Silas, Timotheus en enkele anderen de Egeïsche zee over naar de havenstad Neapolis in het huidige Griekenland. En zo belandden deze mannen met een missie in Europa. Een kleine oversteek die vandaag de dag bijna onmogelijk is gemaakt voor vluchtelingen die ons continent willen bereiken.

Voor de mannen op de via Egnatia was de overtocht geen probleem. Zij waren geen rijksgrens overgestoken. Europa als continent bestond nog niet. De enige grenzen van betekenis waren de grenzen van het Romeinse rijk. Daarbinnen konden ze vrij reizen en communiceren in dezelfde Griekse taal – de lingua franca van de Romeinen.
De cultuurgrens die wij vandaag de dag opwerpen tussen Griekenland en Turkije zou voor Paulus en zijn tijdgenoten daarom even bizar hebben geklonken als de geografische grens van Europa die we trekken dwars door Middellandse Zee heen.

De eerste halte in ‘Europa’, Philippi, liep voor Paulus en de zijnen op een deceptie uit en nu zijn ze haastig onderweg naar Thessaloniki. Haastig, want het koninkrijk is nabij.
De inwoners van Thessaloniki lijken ontvankelijker te zijn voor het evangelie en na een korte tijd reizen Paulus en de zijnen weer verder. Enkele maanden later strijken ze neer in het zuiden van Griekenland, in Korinthe. Het is 50 na Christus en Paulus besluit de gelovigen in Thessaloniki te schrijven. Het zal het oudste geschrift worden dat we hebben in het Nieuwe Testament en het biedt daarmee een uniek inkijkje in de belevingswereld van de eerste christengemeenten in ‘Europa’.

De tijden zijn turbulent en Paulus verwacht een spoedige wederkomst van Jezus Messias. Misschien is die verwachting wel de katalysator geweest voor de snelle verspreiding van het evangelie. Er is geen tijd te verliezen. Niet-Joden moeten niet belast worden met de honderden voorschriften uit de Thora. Zoveel mogelijk mensen moeten gewonnen worden voor de boodschap van het koninkrijk. De rondreizende predikers die hetzelfde evangelie verkondigen, maar met de oproep om vooral ook de Thora te volgen, zijn voor Paulus daarom een grote aanstoot.

De verspreiding van het evangelie in ‘Europa’ hangt echter niet af van de snelheid van Paulus. Als Paulus in Korinthe aankomt, blijken er christenen te zijn die uit Rome zijn gevlucht. De goede boodschap was al onder de Romeinen, lang voordat Paulus hen een brief zou gaan schrijven.
Die gemeente in Rome was gesticht door handelaren, slaven, en rondreizende predikers die een andere – veel snellere – weg hadden genomen dan de via Egnatia… de Middellandse Zee.